سيلويا
كارگردان: كريستين جفز
فيلمنامه نويس: جان براون لاو
موسيقي: گابريل يارد
تهيه كننده: آليسون اون
محصول كمپاني فاكاس فيچرز
مدت زمان نمايش: ۱ ساعت و ۴۵ دقيقه
بازيگران: گوينت پالترو (سيلوياپلات)، دانيل كريگ (تدهيوز)، جارد هريس (آل آلوارز)، بليت دانر (آئور ليا پلات)، مايكل گامبون (پروفسور توماس)، آميرا كاسار (آسيا و ويل)
شاعر ناكام «سيلويا پلات» به دور از دغدغه هاي شعري و زيبايي شناسي كلام براي حساسيت طبع و شيوه نا متعارف خودكشي اش معروف است و فيلم سيلويا كه بر مبناي زندگي وي ساخته شده به هيچ وجه قصد ندارد اين شهرت و معروفيت را خدشه دار كند.
فيلم به همان شيوه نامتعارف با جمله اي از پلات آغاز مي شود: «مرگ يك هنر است، همچون هر چيز ديگر و من به طور استثنايي خوب از عهده آن بر مي آيم.» قطعاً سيلويا بيشتر در باره مرگ پلات است تا زندگي او و البته نه آنقدر كه نخواهد در وهله اول زندگي اين شاعر را به تصوير كشد. سيلويا فيلمي غم انگيز در باره يك شخصيت دردمند است كه دريچه اي هر چند كوچك به دنياي شعر و افسردگي او مي گشايد. دنيايي كه سرانجام او را در كام خود بلعيد.«جان براون لاو» فيلمنامه نويس و «كريستين جفز» در مقام كارگردان اين بيوگرافي مصور را با موضوع زندگي زناشويي عاشقانه و در عين حال پر آشوب سيلويا و شاعر بريتانيايي تدهيوز ساخته اند. گوينت پالترو در نقش پلات روحيه اي پويا و دمدمي دارد. ممكن است كه او به نقدي منفي در باره يكي از اشعار اوليه اش كه به هنگام تحصيل در كمبريج در سال ۱۹۵۶ سروده است اهميتي ندهد، اما وقتي در مي يابد كه منتقد «هيوز» خوش چهره و با استعداد است به همه چيز به ديد اغماض مي نگرد. مطمئناً پلات مسحور جاذبه ظاهري هيوز (دانيل كريگ) مي شود اما جاذبه واقعي او براي اين دختر ناآرام، استعدادش به عنوان يك شاعر است. پلات از تصور پيوستن به دنياي هيوز سرشار از هيجان مي شود تا آنجا كه حتي جاه طلبي هاي هنري خود را تحت الشعاع او مي بيند. با طره اي از مو كه بر پيشانيش لغزيده ، هيوز حضوري قوي در فيلم دارد و زوجي مناسب براي پلات است. حتي وقتي كه پلات از تجربه خودكشي نافرجام خود در گذشته براي او درد دل مي كند. با اين حال وقتي مادر سيلويا از هيوز خواهش مي كند كه با دخترش «هميشه» خوب باشد او به ناگهان به خود مي آيد و شايد از آينده خود بيمناك مي شود. بي شك اين فيلم سعي ندارد از پلات تصويري قديس وار ارائه دهد و يا او را قرباني جامعه اي جلوه دهد كه در آن زنان تشويق مي شوند. خود را دوشادوش مردان تعالي بخشند اما با اين حال فيلم در صحنه هايي كه «سيلويا» به ظاهر نامهربان و غير قابل درك مي شود نتيجه گيري كلي را براي بيننده سخت كرده و احساس او را به بازي مي گيرند. رفتارهاي پيش بيني نشده پلات از آنجايي شروع مي شود كه او قسمت اعظم وقت خود را صرف شيريني پزي مي كند تا نويسندگي و او پس از بدنيا آوردن دو فرزند خود درونگرا، عصبي و بيش از پيش دمدمي مزاج مي شود. او در عين حال شديداً به هيوز حسادت مي ورزد و به شوهرش مظنون و او را به داشتن رابطه با دانشجويانش محكوم مي كند. با اين حال فيلم در تلاش براي به تصوير كشيدن روابط صميمانه اين زوج در آغاز زندگي شان از انتقال حس زندگي مشترك اين دو و آنچه هيوز در سيلويا مي بيند و روابط و تعامل آنها در زندگي روزمره ناتوان مي ماند. از همين روست كه وقتي سيلويا به دشمني با هيوز برمي خيزد، تماشاگر واقعاً نمي داند كه آيا اين شاعره از خود گذشته به فردي بي منطق مبدل شده است و يا در روابط عاطفي خود با هيوز با حس شومي دست به گريبان است؟ فيلم كه به نوعي از ديد پلات پيش مي رود (همانطور كه عنوان فيلم حاكي است) سرانجام صحنه اي را كليد مي زند كه اين دو (سيلويا و تد) دور از هم و جدا از يكديگر به سر مي برند تا شايد تماشاگر بتواند هضم برخي مباحث جريان ساز فيلم همچون خيانت، عشق و ... را براي خودهموار كند اگرچه معماي «پارا نويا» بودن سيلويا همچنان براي او مجهول است. «باران» فيلم پيشين «كريستين جفز» اثري ظريف و در عين حال درخشان و متفاوت بود اما شايد «سيلويا» را بتوان اثري كليشه اي تر خواند. همچون فيلمهاي «پولاك»، آيريس» و «ساعتها» فيلم سيلويا تصويرگر هنرمندي دردمند است كه در عين حال همسري است كه هيچ برگ برنده اي در دست ندارد.خودكشي «پلات» هيچگاه بار عاطفي فيلم «ساعتها» را در پي نداشته اما با ديدن سيلويا كه فرزندانش را در خواب رها مي كند بي شك با خود فكر مي كنيد كه چرا بسياري «خودكشي» را يك عمل خودخواهانه مي پندارند. در نظر پلات مرگ يك هنر است اما قطعاً هنر نيز خود گاه مي تواند يكنواخت و ملال آور باشد.
گفت و گو با گوينت پالترو در باره نقشش در فيلم سيلويا
| چه عاملي باعث شد شخصيت سيلويا براي شما اين چنين برجاذبه باشد؟
* فكر مي كنم سيلويا زني پيچيده با پارادوكس هاي بسيار بود: با استعداد و زجر ديده و در عين حال سرشار از زندگي. او جنبه هاي ضد و نقيض بسياري در شخصيت خود داشت كه براي مردم جالب بود.
| ساختن يك فيلمي كه بخواهد منصفانه به همه قضايا نگاه كند كار سختي بوده، با اين حال شما نقشي را بازي مي كنيد كه مردم او را يك قرباني مي پندارند.
* زندگي چيز پيچيده اي است و اينطور نيست كه فقط سياه يا سفيد باشد. به نظر من در روابط افراد اين پيچيدگي نيز حضور دارد و اينطور نيست كه يكي از دو نفر لزوماً قرباني يا بد ذات باشند بلكه برعكس هر دو بطور يكسان در پويايي روابطشان يا هر آنچه بينشان رخ مي دهند مسؤولند. نتجيه گيري با تماشگر است. شما مي توانيد اينطور فكر كنيد كه سيلويا زني حسود بوده كه باعث شد تد آرامش خود را در جايي ديگر بيابد و يا طور ديگري به قضيه نگاه كنيد و تد را مرد هوسبازي بدانيد كه در نهايت همسرش را عاصي و ديوانه كرد و يا اينكه اصلاً در جايي ديگر به دنبال حقيقت باشيد.
| فكر مي كنيد پيام فيلم «سيلويا» به مخاطبانش چيست؟ مطمئناً «سيلويا» فيلمي نيست كه بتواند با تماشاگران مختلف به راحتي ارتباط برقرار كند.
* اگر با دقت به فيلمهايي مثل «ساعتها» يا «آيريس» نگاه كنيد نكته اي را درمي يابيد و آن اينكه فيلمهايي كه خوب ساخته شده باشند و به لحاظ عاطفي صادق و تأثير گذار باشند در نهايت با مردم ارتباط خوبي برقرار مي كنند. هنور هم تماشاگراني هستند كه بخواهند پس از ديدن يك فيلم واقعاً از احساس لذت لبريز شوند. در حال حاضر فيلمها واقعاً غيرقابل تحمل شده اند و ديدنشان اتلاف وقت است . بنابراين فكر مي كنم عاقلانه باشد كه فيلمي خوش ساخت هرچند با سوژه اي دشوار را براي ديدن انتخاب كنيم تا آنكه فيلمي را ببينيم كه فقط سلولهاي مغزي ما را خسته مي كند.
| نمي ترسيد كه مردم بگويند فيلم «سيلويا» همان حرفهاي كهنه ميان تد و سيلويا است و چيز جديدي براي گفتن ندارد. آيا به نظر شما اين فيلم نكات تازه تري براي عرضه به مخاطب دارد؟
*تا كنون فيلمي در باره اين دو ساخته نشده و از طرفي فكر مي كنم تنها عده معدودي باشند كه همه بيوگرافي هاي تد و سيلويا را خوانده اند. ما كار جديدي كرده ايم يعني اين دو شخصيت را دوباره وارد عرصه زندگي كرده ايم و سعي كرده ايم مردم را بيشتر با افكار آنها آشنا كنيم.
| حرفه شما در سينما با فراز و نشيبهاي بسياري توأم بوده. شكسپير عاشق، Sliding doors، Shallow hal و حال سيلويا . آيا از ايفاي نقشهاي متعدد رسيدن به هدف خاصي را مدنظر داشتيد؟
* نه. فكر مي كنم بردن جايزه اسكار در سن ۲۶ سالگي تأثير بسياري بر من گذاشت كه شايد بي تفاوتي به نقشهايي كه به من پيشنهاد مي شدند يكي از آنها بود. مي خواستم همه جور نقش را امتحان كنم. فكر مي كنم واقعاً در ۲۰ سالگي پركار بوده ام و وقتي پدرم درگذشت به ناگهان ديد من به اين حرفه (سينما) عوض شد. حال ترجيح مي دهم در فيلمهاي كمتري حضور داشته باشم. اما نقشهاي بهتري را انتخاب كنم. حتي اگر انتخاب اين نقشها ريسك بيشتر يا پول كمتري را براي من داشته باشند. خيلي وقت بود كه در فيلمي بازي نكرده بودم كه بخواهم واقعاً به آن افتخار كنم و سيلويا اين وقفه را شكست.
| چقدر تلاش مي كنيد كه بين زندگي فردي و حرفه اي تان تعادل برقرار كنيد؟
* قبلاً خيلي، اما حالا همانطور كه قبلاً گفتم نگاهم به همه چيز عوض شده و حس مي كنم زندگي فردي و خانوادگي ام در اولويت هستند. منظورم اين نيست كه مي خواهم كارم را متوقف كنم يا آن را فداي زندگي خانوادگي ام بكنم چون به هيچ وجه اين تصميم را ندارم اما مي خواهم زندگي خوب و جذابي داشته باشم. واقعاً نمي توان سر صحنه فيلمبرداري به اينگونه آرمانهاتحقق بخشيد. وقتي پدرم فوت كرد فهميدم كه واقعاً مي خواهم يك زندگي خوب و آرامي داشته باشم و به جاي كا ر كردن بي وقفه براي سينما زندگي را براي خودم و كساني كه دوست دارم ارزشمند كنم.