• دو روز مانده به اجلاس شوراي حكام، منابع خبري غرب از انصراف آمريكا از ارجاع پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت خبر دادند
گروه سياسي: درحالي كه تنها دو روز به برگزاري اجلاس شوراي حكام آژانس بين المللي انرژي اتمي مانده است، اتخاذ مواضع جديد از جانب بلوك هاي قدرت جهاني، تعجب و شگفتي همه تحليلگران را برانگيخته است.
ماجراي پرونده اتمي ايران كه دست كم يك سال است در كشاكش قطب هاي اثرگذار صحنه سياست بين المللي است روز ۱۸ اسفند، وارد فاز تازه اي خواهد شد. گو اينكه بسياري از ناظران، گنجاندن عبارات ملامت آميز و انتقادي در موضع گيري آژانس را تقريباً قطعي مي دانند اما پرداختن به محورهايي همچون ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت را تقريباً ناممكن و دور از ذهن قلمداد مي كنند.
اكنون مهمترين اتفاق درباره پرونده هسته اي ايران در آستانه اجلاس شوراي حكام در تصميم كاخ سفيد رخ نموده است و اظهارات جان بولتون، معاون وزير امور خارجه آمريكا در امور تسليحاتي، نشان از آن دارد كه در موضع آمريكا چرخش تأمل برانگيزي رخ داده است. هنوز به قاطعيت نمي توان حكم داد كه وقوع اين چرخش ريشه در چه مسائل و ملاحظاتي دارد. اما از ديد اغلب ناظران سياسي، تغيير موضع آمريكا كه تا ديروز بر ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت اصرار مي ورزيد، يك اتفاق قابل تأمل است.
در حالي كه برخي محافل خبري عواملي مثل خط مشي انعطاف پذير رئيس آژانس اتمي و جهت گيري جناح پرنفوذ اروپا در شوراي حكام را در تغيير نگاه واشنگتن دخيل مي خواندند، برخي از تحليلگران غربي در ارزيابي تصميم آمريكا، اتفاقات صحنه سياسي ايران را عامل مؤثر خوانده و مدعي شدند كه رويكرد مثبت برخي از فعالين سياسي منتسب به جريان رقيب اصلاحات براي تنش زدايي در روابط ايران و آمريكا، سرانجام كاخ سفيد را به نرمش در پرونده هسته اي واداشته است. در تحليل يكي از اين رسانه ها آمده است: در روزهاي نخست پيروزي محافظه كاران در انتخابات اخير، برخي از سران اين جريان، لحن ملايم تري براي سخن گفتن با آمريكا برگزيدند و به صراحت اعلام كردند كه در دوره مجلس هفتم در سير تنش زدايي در روابط ايران و آمريكا پيش خواهند رفت.
برخي ديگر از ناظران، موضع آمريكا مبني بر عدم ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت را حاصل پذيرش شرايط جديد آژانس توسط ايران قلمداد كرده اند و معتقدند توافق هفته گذشته ايران با البرادعي مبني بر متوقف كردن كليه فعاليت هاي هسته اي زمينه ساز اين اتفاق شد. برخي ديگر نيز بر بازيگري و نقش گرداني سه كشور اصلي اروپا ( آلمان، فرانسه و انگليس) تمركز كرده اند، به هر روي تا روز دوشنبه ، يكي دو روزي بيش نمانده است. اين فرصت، فراغتي مغتنم است تابر مواضع طرفين اين ماجرا، دقت و مداقه اي جدي صورت گيرد.
*تصميمي كه بر زبان بولتون جاري شد
وزارت خارجه آمريكا اعلام كرده كه به آژانس بين المللي انرژي اتمي فشار نخواهد آورد تا پرونده ايران را براي وضع تحريم هاي احتمالي به شوراي امنيت سازمان ملل متحد بفرستد.
جان بولتون، يكي از مقامات ارشد وزارت خارجه آمريكا، گفته: واشنگتن اگر چه اعتقاد دارد كه ايران برنامه توليد جنگ افزار هسته اي خود را پنهان نگاه داشته است. اما به رفتن پرونده به شوراي امنيت اصرار ندارد. به گفته او، از اين رو واشنگتن مصمم است كه از فشارهاي خود بر تهران نكاهد.
بولتون گفت كه به عقيده واشنگتن، فشاري كه تاكنون بر تهران وارد شده در ترغيب ايران به برملا كردن برنامه هاي هسته اي آن كشور مؤثر بوده است. از سوي ديگر خبرگزاري فرانسه طي گزارشي ضمن اشاره به سخنان جان بولتون، مشاور وزير امور خارجه آمريكا در امور تسليحاتي مبني بر اينكه واشنگتن، آژانس بين المللي انرژي اتمي را براي ارجاع پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل تحت فشار قرار نخواهد داد، نوشت: اين يك تصميم جديد است.
* اروپاييها: مانع رفتن پرونده به شوراي امنيت شديم
ديپلمات هاي اروپايي گفته اند كه طرح آمريكا براي اعمال تحريم عليه ايران در نشست روز دوشنبه شوراي حكام احتمالاً مورد حمايت قرار نخواهد گرفت، زيرا بسياري از كشورهاي اروپايي مي خواهند براي همكاري با آژانس، فرصت ديگري را در اختيار ايران قرار دهند.
خبرگزاري رويتر به نقل از يك مقام آمريكايي كه نامي از وي برده نشده، نوشته: به دليل اين كه سه كشور بزرگ اروپايي ابتكار عمل روند بررسي برنامه هاي هسته اي ايران را «ربودند»، هيچ كس از آنچه كه انجام داده، ابراز پشيماني نمي كند.
به گفته مقامات رسمي، اگرچه اروپا تسليم فشارهاي آمريكا نشده است، اما واشنگتن همچنان اميدوار است كه هفته آينده بيانيه شديداللحني درباره فعاليت هاي ايران صادر شود.
رويتر افزوده: آمريكا خواهان انجام اقدامات شديدتر عليه ايران و برعكس اروپا خواهان توجه به ايران است.
ديروز مقامات آمريكايي بيان داشتند: آمريكا و انگليس در نشست شوراي حكام از قطعنامه تشويق ليبي براي متوقف كردن برنامه هاي هسته اي اش حمايت خواهند كرد و اين موضوع را برجسته خواهند كرد كه ايران اقدام مشابهي را انجام نداده است.
* غفوري فرد: عقب نشيني اخير آمريكا، حركتي براي جلوگيري از يك رسوايي ديگر است
در عين حال برخي از فعالين سياسي منتسب به جريان رقيب اصلاحات، با استقبال از موضع جديد آمريكا، به تحليل هاي جديدي روي آورده اند. در همين راستا، دبيركل جمعيت وفاداران انقلاب اسلامي عقب نشيني اخير آمريكا در جريان رسيدگي به پرونده ايران در شوراي حكام را حركتي تاكتيكي دانست و افزود: اين حركت، اقدامي در جهت جلوگيري از به بارآمدن رسوايي ديگر براي آمريكايي ها است.
حسن غفوري فرد، عضو شوراي مركزي جامعه اسلامي مهندسين در گفت و گو با ايسنا اظهار داشت: ادعاهايي كه آمريكا درباره مسائل هسته اي عراق مطرح كرده بود، برايشان به يك رسوايي بزرگ تبديل شد؛ آنها در مورد ماجراي ايران باتوجه به بيانيه هاي آژانس و جهت گيري هاي به موقع ما به خصوص پذيرش داوطلبانه تعليق غني سازي فهميدند كه پافشاري شان با رسوايي همراه خواهدبود و در نتيجه عقب نشستند.
