كامبيز توان
اجلاس شوراى حكام آژانس اين بار با نتيجه اى عقلانى همراه بود.هم بيانيه هايى با پشتيبانى از ايران خوانده شد و هم بيانيه پايانى بدون شيطنت هميشگى ايراد شد. ديپلماسى نوين ايران پس از يك دور تلاطم در ساحل آرامش به فرجامى عقلانى رسيد تا اين بار فقط آمريكا بماند و نظراتى كه بنيان آن فقط خصومت هايى است كه گوش همه به آن عادت كرده و تازگى ندارد.
از همين رو بود كه رئيس نمايندگى هيأت آمريكايى در آژانس بين المللى انرژى اتمى گفت رفع اختلاف نظرهاى موجود درباره برنامه هاى هسته اى ايران پيشرفت خوبى نداشته و آمريكا درباره ايران به استراتژى تصميم گيرنده نياز دارد.به عبارت ديگر آمريكا باز هم تنهاست.
گرگ شولت رئيس نمايندگى هيأت آمريكايى در آژانس بين المللى انرژى اتمى در سخنانى درباره برنامه هاى هسته اى ايران در يكى از مراكز آمريكايى در وين ادعا كرد : جامعه بين الملل هنوز درباره فعاليتهاى هسته اى ايران رضايت نداشته و خواهان توقف برنامه هاى غيرمتعارف هسته اى اين كشور است.
وى در ادامه گفت : ايران بايد به تمام فعاليت هاى هسته اى پايان دهد در غير اين صورت با تلاش مجدانه واشنگتن مبنى بر ارجاع پرونده هسته اى خود به شوراى امنيت روبرو مى شود.
شولت افزود : ايران بايد بنا به درخواست جامعه بين المللى از غنى سازى اورانيوم چشم بپوشد.رئيس نمايندگى هيأت آمريكايى در آژانس بين المللى انرژى اتمى با اشاره به مذاكرات سه كشور اروپايى آلمان ؛ فرانسه و انگليس با ايران اظهار داشت: ايران بايد هر چه زودتر به پاى ميز مذاكره با سه كشور اروپايى باز گردد و آمريكا در حال حاضر به منظور حل ديپلماتيك موضوع هسته اى ايران به استراتژى تصميم گيرنده نياز دارد و نه حمله نظامى. اين سخنان فقط دليل نبود اجماع آن هم از نوع آمريكايى آن است.
بازگشت اروپا
خاوير سولانا مسؤول سياست خارجى اتحاديه اروپا اعلام كرد كه به ايران پيشنهاد گفت وگو داده ايم تا ببينيم كه آيا زمينه هاى مشترك كافى براى شروع مذاكرات وجود دارد يا خير.به گزارش خبرگزارى فرانسه، سولانا در مجمع رهبران اتحاديه اروپا و مديترانه ضمن اعلام پاسخ نامه آقاى لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى ايران از سوى اين اتحاديه،گفت : اين نامه از طرف من، جك استراو وزير خارجه انگليس، دوست بلازى وزيرخارجه فرانسه و همينطور فرانك - والتر اشتاين ماير وزير خارجه آلمان به مقامات ايرانى تحويل شد.
سه كشور در حالى براى از سرگيرى گفت وگوها اعلام آمادگى كردند كه پيشتر شروع هرگونه گفت وگويى را منوط به تعطيلى فعاليت «يو سى اف» اصفهان كرده بودند.
دكترلاريجانى در نامه خود به سه كشور اروپايى ضرورت دستيابى جمهورى اسلامى ايران به حقوق مشروع و قانونى ملت و تأمين منافع ملى كشور را مورد تأكيد قرار داده بود.
گرچه اخيراً منابع خبرى از تعيين تاريخ ۶ دسامبر براى از سرگيرى گفت وگوها در مكانى نامعلوم خبر داده بودند اما سولانا با اشاره به اينكه تاريخى براى شروع گفت وگوها تعييين نشده است گفت:ما بايد ببينيم كه ايرانى ها به ما چه پاسخى خواهند داد.
يك ديپلمات اروپايى كه خواست نامش فاش نشود گفت: نامه اروپا، پيشنهاد يك نشست مقدماتى با على لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى براى بررسى از سرگيرى گفت وگوها داده است.
وى گفت: اروپا حق ايران را براى بهره بردارى از برنامه هاى هسته اى زير سؤال نمى برد، اما مى خواهد تضمينهايى درباره نگرانى هايشان از اهداف برنامه هاى ايران، بدست آورد.
در اجلاس شوراى حكام آژانس نيز اروپا با شكلى متفاوت حاضر شد. سفير انگليس در آژانس به نمايندگى از اتحاديه اروپايى بيانيه اى را خواند كه به اين شرح است: اتحاديه اروپا يادداشت دقيقى از محتواى آخرين گزارش مديركل آژانس در خصوص انجام توافق هاى پادمانى در ايران به دست آورده است و ما در گذشته ازمديركل و معاونش به خاطر بى طرفى و حرفه اى بودن بازرسى هاى آنان در مورد چندين نوبت قصور ايران در يك دوره طولانى براى اعلام مواد و فعاليت هاى هسته اى براساس تعهدات پادمانى تمجيد و قدردانى كرديم. گزارش به ما مى گويد كه از ماه سپتامبر پيشرفت هاى صورت گرفته براى حل اين مسائل معقول بوده است. ايران تعدادى از اسناد را تحويل داده و اجازه دسترسى به دو تن را براى مصاحبه به آژانس داده و اين ها اميدها را به روشن شدن نهايى پيشنهاد ۱۹۸۷ بيشتر كرده است. اتحاديه اروپا از اينكه مى بيند ايران اسناد مربوط به قالب گيرى و غنى سازى فلز اورانيوم و تبديل آنها به اشكال نيم كره اى در اختيار داشته نگران و مضطرب است. چنين فرآيندى جز توليد كلاهك هاى هسته اى براى چيز ديگرى كاربرد ندارد. اين مسأله نگرانى را برمى انگيزد كه ممكن است ايران دست به فعاليت هاى هسته اى بزند. اين سند جديد كه هجده سال پس از دريافت به آژانس داده شده است، مطابق اطلاعات قبلى كه به بازرسان ارائه شده بود نيست و همين مسأله سؤالات جديدى را برمى انگيزد. اگر مديركل اولويتى را در رسيدگى به اين مسائل بدهد تشكر خواهيم كرد و از ايران مى خواهيم دسترسى به تمام سايت ها را فراهم نمايد. اروپا متاسف از اين حقيقت است كه ايران هنوز به درخواست شوراى حكام براى تعليق تمام فعاليت هاى غنى سازى در ايران پاسخ نداده است. تنها در رابطه با شفافيت است كه ايران گام هاى مثبتى را از ۲۴ سپتامبر برداشته است و با گوش كردن دقيق به نظرات بسيارى از اعضاى شوراى حكام، اتحاديه اروپا دليلى را مى بيند و فكر مى كند كه در هاى فرصت امروز نبايد بسته شود. اما اين فرصت ها نبايد در هر شرايطى هم وجود داشته باشد، انتظار ما اين است كه ايران با خوددارى از هرگونه حركت يك جانبه اضافى كه منجر به بدتر شدن وضعيت و همكارى مجدد در گفت وگوها براساس اصولى معقول و توام با حسن نيت مى شود، نگرش مسؤولانه اى را بپذيرد.
هند جبران كرد
شيل كانت شارما رئيس هيأت نمايندگى هند در بيانيه اى كه به شوراى حكام آژانس ارائه داد خواستار رسيدگى بيشتر آژانس به شبكه قاچاق مواد هسته اى شد كه در گزارش البرادعى به آن اشاره شده است. متن بيانيه هند در ارتباط با پرونده هسته اى ايران به اين شرح است: گزارش اخير مديركل درباره ايران ياد آور مى شود كه آژانس توانسته است با افراد درگير و دست اندركاران فعاليت هاى هسته اى ايران كه قبلاً در دسترس آژانس نبودند مصاحبه كند. گزارش همچنين به اسناد اضافى اشاره دارد كه ايران در مناطق مختلف در دسترس آژانس قرار داده است و از در دسترس بودن مكان هاى مورد نظر در ايران قدردانى كرده است. همچنين بايد بر اهميت اطلاعات جديدى كه ايران در اختيار آژانس قرار داده و هم اكنون آژانس درباره اين اطلاعات در حال اقدام است تأكيد كرد. اين مشخصات و ويژگى ها فراوان و اساسى و به طور كلى از نشست سپتامبر تا كنون رو به پيشرفت است.بيانيه هند مى افزايد: ما بر آنيم تا بويژه با اشاره به گزارش مديركل، بر ضرورت نياز به كار دقيق و موشكافانه از سوى گروه آژانس براى روشن شدن مسائل برجسته و مهم تأكيد كنيم. همينطور تأكيد كنيم كه براى پيشرفت مؤثر و شفاف سازى، همكارى كامل و جو اعتماد، ضرورى به نظر مى رسد. وضعيت كنونى، فضاى ديپلماتيك مهمى را براى تعقيب اهداف مشترك هند و آژانس در شوراى حكام ايجاد و تاييدى بر موضع هند خواهد بود كه مسأله هسته اى ايران بايد در آژانس حل و فصل شود. اين وضعيت همچنين ديدگاه ما را مبنى بر اينكه زمان كافى به آژانس داده شود تا كار خود را درباره ايران تكميل نمايد تقويت مى كند. بنا براين مى خواهيم بر اين مسأله تأكيد كنيم كه بايد از اقداماتى كه اعتماد بين ايران و آژانس را كاهش مى دهد اجتناب كرد. در نشست آژانس بايد براى ادامه و پيگيرى سؤالات باقى مانده به اين مسأله توجه داشت كه هيچ زمينه قبلى وجود ندارد و بايد در عنوان گزارش فعاليت هاى آژانس يعنى اجراى توافق هاى پادمانى در جمهورى اسلامى ايران در نظر گرفته شود و بر آن تأكيد شود. با توجه به حساس بودن شرايط كنونى و الزام جلوگيرى از شكست روند ديپلماتيك در قبال موضوع هسته اى ايران، براى همه ما در شوراى حكام لازم و ضرورى است تا موضعى متحد اتخاذ كنيم و بسترى براى راهنمايى كامل مديركل آژانس فراهم آوريم.
در بيانيه هند در شوراى حكام تأكيد شده است: درحالى كه ما اين گونه نشان مى دهيم كه درخواست هاى آژانس از ايران را درك مى كنيم ولى در عين حال مايليم تكرار كنيم كه در اين نشست بايد به چالش ها و خطرات گسترش سلاح هاى هسته اى نيز پرداخته شود و از سوى ديگر به مسأله تقاضا براى مواد و تكنولوژى هسته اى ايران رسيدگى شود.
اميد به آينده
وزير خارجه جديد آلمان از تمايل اروپا براى گفت وگو پيرامون موضوع هسته اى با ايران خبر داد.به گزارش خبرگزارى فرانسه، فرانك - والتر اشتاين ماير گفت : غرب به گفت وگو با ايران درباره موضوع هسته اى تمايل دارد و آمريكا نيز با اين مسأله همراه است.
اين مقام آلمانى كه به تازگى پست خود را به عنوان وزير خارجه دولت آنگلا مركل صدر اعظم جديد آلمان تحويل گرفته افزود : سه كشور اروپائى فرانسه، آلمان، انگليس و همچنين آمريكا براى گفتگو با ايران اتفاق نظر دارند.
وى كه براى ديدارى دو روزه عازم آمريكا است همچنين گفت : همكارى بين اروپا و آمريكا در خصوص ايران بسيار قوى است و ما در روزهاى آتى به ايران ثابت خواهيم كرد كه براى گفت وگو جدى هستيم، ايران بايد نيروگاههاى هسته اى براى اهداف صلح آميز داشته باشد اما بايد نگرانى هاى عميق درباره فعاليت هاى هسته اى خود را حل كند.
به گفته وى جامعه بين الملل نگران اين موضوع است كه ايران در مسير توسعه تسليحات هسته اى گام بردارد.
وزيرخارجه آلمان در ادامه اظهار داشت: هيچ كس تمايل ندارد موضوع هسته اى ايران را به شوراى امنيت بفرستد اما اگر ايران همكارى نكند ممكن است اين مسأله غيرقابل اجتناب باشد.وى همچنين با رد گزينه نظامى عليه ايران گفت كه حمله به ايران به خاطر برنامه هسته اى غير قابل تصور است.
اشتاين ماير اظهار داشت:من مطمئنم كه دولت ايران هم مى فهمد كه بايد به جامعه بين المللى اعتماد كند به علاوه اينكه هيچ كس در جهان نمى خواهد وضعيت خاورميانه بدتر شود و در آن درگيرى ايجاد شود. ايران مى تواند نقش خود را به عنوان برقرار كننده بالقوه ثبات در خاورميانه ايفا كند و من آرزو دارم تهران اين فرصت را غنيمت شمارد.