مرجان رياحى

مهم ترين جايگاه نمايش فيلم هاى كوتاه و مستند جشنواره هاست. در كشور ما تعداد فراوانى فيلم كوتاه ساخته مى شود و از آنجا كه معمولاً خبرى از بازگشت سرمايه نيست، موفقيت در جشنواره ها نقش اساسى در موفقيت و دوام فيلمسازان ايفا مى كند. درباره جشنواره هاى خارجى، امكان هاى ديگرى هم براى سازنده فيلم به وجود مى آيد كه بازاريابى يكى از آنهاست. اعلام فراخوان جشنواره هاى تخصصى فيلم كوتاه و مستند مى تواند امكان برابرى براى فيلمسازان ايرانى علاقه مند فراهم كند كه بخت خود را در اين زمينه آزمايش كنند. اخيراً دو جشنواره در انگلستان و يونان فراخوان براى دريافت آثار را اعلام كرده اند.
جشنواره مستند شفيلد (انگلستان)
سيزدهمين جشنواره بين المللى فيلم هاى مستند شفيلد از ۳۰ اكتبر تا ۵ نوامبر در انگلستان برگزار مى شود.
به گزارش «پايگاه خبرى فيلم كوتاه» اين جشنواره با اعلام فراخوان دريافت آثار، تا تاريخ يكم ژوئن پذيراى مستندهاى كوتاه و بلند خواهد بود.
فيلم هاى متقاضى بايد پس از يكم ژانويه ۲۰۰۵ توليد شده باشند و پيش از اين در انگلستان به نمايش درنيامده باشند و اين نكته قابل ذكر است كه برنامه اصلى جشنواره غيررقابتى است.
جشنواره شفيلد، هر سال جايزه سالانه ژروود براى مستندهاى اول را نيز اهدا مى كند. اين برنامه را مؤسسه خيريه ژروود و جشنواره شفيلد به شكل مشترك برگزار مى كنند كه ويژه دانشجويان مدارس فيلم و تلويزيون در انگلستان است.
از سال ۲۰۰۵ يك جايزه ويژه ديگر هم در اين جشنواره اهدا مى شود. اين جايزه را شبكه Sky One با خريد حق پخش يك مستند اهدا مى كند.
متقاضيان علاوه بر نسخه اى از فيلم و فرم ثبت نام، بايد حداقل يك قطعه عكس فيلم، فهرست مشخصات فيلم، بيوگرافى و فيلم شناسى كارگردان، فهرستى از نمايش هاى قبلى فيلم و جوايز را ارسال كنند.
سال گذشته ۸۰ فيلم از ۲۵ كشور در جشنواره مستند شفيلد به نمايش درآمد.
دستيابى به مقررات و فرم ثبت نام در آدرس اينترنتى www.sidf.co.uk/films/entries.php امكان پذير است.
جشنواره فيلم كوتاه دراما (يونان)
دوازدهمين جشنواره بين المللى فيلم كوتاه دراما از ۱۷ تا ۲۳ سپتامبر در يونان برگزار مى شود.فيلم هاى كوتاه كمتر از ۳۵ دقيقه كه پس از يكم ژانويه ۲۰۰۵ ساخته شده اند، امكان نمايش در اين جشنواره را دارند. آخرين مهلت براى شركت در اين جشنواره ۳۰ ماه مى است.
مدارك لازم جهت شركت در جشنواره فرم تكميل شده، حداقل يك قطعه عكس كارگردان و فيلم، نسخه اى از ديالوگ هاى فيلم به زبان انگليسى يا فرانسه، يك نسخه وى اچ اس يا دى وى دى از فيلم و بيوگرافى و فيلم شناسى كارگردان است.
جشنواره دراما چهار جايزه بين المللى اهدا مى كند كه عبارتند از: جايزه بزرگ به مبلغ ۲۹۵۰ يورو، جايزه دوم به مبلغ ۲۳۵۰ يورو، جايزه بهترين فيلم بالكان به مبلغ ۲۳۵۰ يورو و جايزه بهترين انيميشن به مبلغ ۱۴۷۰ يورو.
دراما شهر كوچكى در شمال يونان است كه از حدود سى سال پيش ميزبان اين جشنواره بوده و امسال براى دوازدهمين بار به شكل بين المللى برگزار مى شود.
قواعد شركت در جشنواره و فرم ثبت نام در وب سايت جشنواره به آدرس www.dramafilmfestival.gr قابل دريافت است.

كيان محمدى
ازدواج به سبك ايرانى در نگاه اول بايد ميان فيلم هايى دسته بندى شود كه در تب كمدى سازى اين سال ها جلوى دوربين رفته اند و گيشه را هدف قرار داده اند اما داستان كمى متفاوت است.درباره اين فيلم چيزهايى هست كه مى توان شماره كرد و به نتايج تازه اى رسيد.شماره كردن اين موارد با اين نوشته، نتيجه گيرى اش با شما...
يك
ازدواج به سبك ايرانى فيلم تهيه كننده است.اين اغراق نيست وقتى در تيتراژهم نام تهيه كننده آخرين اسم است.فيلم در دنياى تصوير توليد شده.دفترى كه نخستين توليد مستقلش فيلم گاوخونى اولترا روشنفكرانه ترين فيلم همه سال هاى اخير است و حالا در گام دوم دقيقاً توليدى را پشت سر گذاشته كه نقطه مقابل فيلم اول است.يك كمدى تمام عيار با شوخى هاى آن چنانى كه برخى از آنها را در فضاى باز سينمايى سال هاى ۷۷ و ۷۸ هم نمى توان سراغ گرفت.براى همين است كه ازدواج به سبك ايرانى در مسير كارى تهيه كننده اش توجيه مى شود و نه در مسير كارى حسن فتحى كه نخستين فيلم بلند سينمايى اش را جلوى دوربين برده است.
دو
هدف هاى بزرگ.اين اصلى ترين چيزيست كه مى توان در پس ساخت چنين فيلمى به آن رسيد.اگر در اجزا و جزئيات ازدواج به سبك ايرانى دقت كنيد بيش از آنكه ايرانى باشد، شباهت هاى بى پايانى به شمارى از فيلم هاى اخير سينماى هند دارد كه در اين سال ها در جهان _به ويژه در همان جشنواره كن - مورد استقبال قرار گرفته اند.فيلم به شيوه همان فيلم ها سه فاكتور مهم را رعايت مى كند.اول اينكه كاملاً دوزبانه است و سعى مى كند شكل يك توليد بين المللى را داشته باشد كه محل وقوع حوادثش در ايران است، دوم اينكه پس زمينه تك تك پلان هايش جذابيت هاى توريستى و زيبايى هاى ايران است يعنى همان چيزى كه در آن فيلم ها در پس زمينه كليپ هايشان قرار دارد و سوم اينكه به شدت سنتى است و روى آداب و رسوم سنتى ايرانى چنان تاكيدى مى كند كه انگار مستندى درباره سنت هاى ازدواج ايرانى است.اين بخش سوم از افراط اصلاً بى نهايت شبيه همان نمونه هاى هندى شده و گاه مرز ميان سنت هاى ازدواج ايرانى و هندى برداشته مى شود و فكر مى كنى كه به تماشاى يكى از همان فيلم ها نشسته اى.
سه
اينجا قرار نيست كسى به ياد بياورد كه اين فيلم در سينماى ايران و در كنار شمارى فيلم كه شباهت هاى كم و زيادى به همين فيلم دارند نمايش داده مى شود.براى همين به همه چيز به چشم يك اتفاق تازه و بكر نگريسته مى شود.نگاه از بالا مهم ترين ويژگى فيلمى همچون ازدواج به سبك ايرانى است.اين را جز در برخى از مبتذل ترين شوخى هاى فيلم كه به دليل همين نگاه از بالا، به نظر سازندگان در راستاى قصه اى كه روايت مى كنند آمده مى توان در چند مسأله فرامتنى جست و جو كرد كه يكى شان را مثال مى آورم.در جشنواره كن گذشته، دنياى تصوير يك شماره انگليسى منتشر كرد كه در كنار چاپ نقدهاى متعدد بر فيلم هايى كه در جشنواره حاضر بودند، دو نقد هم بر فيلم ازدواج به سبك ايرانى به چاپ رسانده بود.نقدهايى كه در آن از فيلم به عنوان نخستين كمدى واقعى سينماى ايران و كمدى بين المللى ايرانى نام برده شده بود به اينكه اين نقدهاى تبليغاتى نام دو منتقد مجله را پاى خود داشت كارى نداريم ولى مسأله اينجاست كه اين ادعاها فقط مى تواند حاصل همان نگاه متفرعن و از بالا باشد.نگاهى كه گاوخونى را ته خط سينماى روشنفكرانه و ازدواج به سبك ايرانى را تنها كمدى سينماى ايران مى داند.
چهار
فيلم در يك روند استوديويى ساخته شده است.اتفاقى كه در سينماى ايران در موارد اندكى رخ مى دهد اما اين هم نشانه تفاوت نيست.شكل كار استوديويى را در ايران دو سه تهيه كننده از طيف هاى متفاوت انجام مى دهند كه برخى وابسته به سنتى ترين شكل سينماى ايران هستند.فيلمنامه پرجزئيات با شوخى هاى اكثراً ًجذاب فيلم نوشته مينو فرشچى است و به سفارش معلم نوشته شده و از همان فيلمنامه مشخص است كه برخى نقش ها براى برخى بازيگران مشخص نوشته شده اند.بعد هم حسن فتحى به عنوان كارگردان پروژه انتخاب شده تا نخستين فيلم بلندش را در يك شرايط مطلوب توليد چنان كه تهيه كننده مى خواهد بسازد.مشكل اصلى تقريباً در همين جاست.چرا كه فتحى برخلاف كارهاى تلويزيونى اش اينجا نه با فضاى طنز حاكم بر كار قرابتى داشته و نه با حال و هواى قصه؛ و براى همين تنها كارى كه انجام داده تصويرى كردن فيلمنامه اى است كه به او سپرده اند.اين دقيقاً نقطه ضربه خوردن فيلم است.نخستين كمدى واقعى سينماى ايران قاعدتاً نياز به يك كارگردان صاحب سبك كمدى دارد و نمى توان همه چيز را به شكل ماشينى برنامه ريزى كرد و حاصلى كه از دستگاه بيرون مى آيد را يك محصول كامل ناميد.گاهى يادمان مى رود كه سينما هنر است و هنر، نياز به خلاقيت دارد.

افشين ابراهيمى
استانيسلا لم، يكى از بزرگترين نويسندگان داستان هاى علمى-تخيلى در گذشت
هر چند بيشتر اعتبار و اهميت استانيسلا لم در عالم ادبيات و بخصوص بين علاقه مندان ادبيات علمى-تخيلى است، اما اقتباس هاى سينمايى و تلويزيونى آثارش آنقدر اهميت و اعتبار دارد كه اهل سينما هم به خوبى بشناسندش.با اينكه آثار كوتاه و بلند متعددى از او دستمايه فيلم ها قرار گرفته اند، اما دو اقتباس سينمايى كه از رمان مشهور و تحسين شده «سولاريس» به عمل آمده بيشتر مطرح شده و در خاطرها مانده  اند.
استانيسلا لم در سال ۱۹۲۱ در لهستان متولد شد.در زمان جنگ جهانى دوم عضو نهضت مقاومت بود و با هويت جعلى به شغل مكانيكى اتومبيل و جوشكارى اشتغال داشت.بعد از پايان جنگ به كراكو رفت و در رشته پزشكى تحصيل نمود.نخستين آثار منتشر شده لم، اشعارى بود كه در سال ۱۹۴۶ به چاپ رسيد و سپس به عنوان يك نويسنده داستان هاى سخيف و عامه پسند به موفقيت دست يافت.
نخستين داستان علمى-تخيلى لم به نام «فضانوردان» در سال ۱۹۵۱ به چاپ رسيد و در سال ۱۹۶۰ دستمايه فيلمى به نام «نخستين سفينه فضايى در ونوس» قرار گرفت.البته او دو رمان ديگر به نام هاى «مردى از مريخ» و «بيمارستان ناقص الخلقه ها» هم نوشته بود كه به دليل سانسور دوران كمونيست ها تا چند سال بعد اجازه انتشار پيدا نكردند.
لم در آثارش ديدگاهى به شدت منفى گرايانه داشت.بسيارى از رمان هاى علمى-تخيلى او آينده اى تلخ را نشان داده و برخى از آنها نسبت به رشد بيش از حد تكنولوژى هشدار مى دهند.آن داستان هايى كه به برخورد انسان ها با تمدن ها و موجودات فضايى مى پردازند هم معمولاً اين ديدگاه را بيان مى كنند كه امكان برقرارى ارتباط بين سيارات مختلف وجود ندارد.مجموعه داستان «سايبرياد» حكايت دنيايى مكانيكى است كه ربات ها در آن حكم مى رانند؛ «شكست ناپذير» داستان برخورد فضانوردان با گله هاى مگس مكانيكى است و رمان معروف «سولاريس» سرگردانى انسان در برابر يك اقيانوس پلاسماى متفكر را روايت مى كند.در بسيارى از آثار استانيسلا لم، انسان و ماشين هر دو نقص هايى دارند كه در همزيستيشان ايجاد مشكل مى نمايد.در بعضى داستان هاى علمى-تخيلى ساده تر و عامه پسندترِ لم، فضانورد بى تجربه اى به نام ايون تيخى حضور دارد كه در سفينه تك نفره اش كهكشان را در مى نوردد.
استانيسلا لم حتى نسبت به ادبيات علمى-تخيلى هم ديدگاهى منفى داشت و بخصوص آثار نويسندگان آمريكايى اين سبك _ به جز فيليپ كى ديك _ را سخيف و بى ارزش مى شمرد.او نسبت به ترجمه بسيارى از آثارش معترض بود و فيلم هاى ساخته شده بر مبناى آنها را هم جعلى و نامرتبط با كتاب مى دانست.
اين مشكل درباره نسخه ۱۹۷۲ «سولاريس» هم وجود داشت.برداشت سينمايى آندرى تاركوفسكى از اين رمان بسيار معروف لم، على رغم تحسين ها و برخوردهاى مثبت گاه به گاه، به هيچ عنوان به مذاق نويسنده اثر خوش نيامد.لم يك بار گفت «سولاريس» تاركوفسكى به جاى اينكه داستان او را روايت كند، يك «جنايت و مكافات» است كه فقط در فضا مى گذرد!
از اين فيلم نسخه ديگرى در سال ۲۰۰۲ به كارگردانى استيون سودربرگ ساخته شد كه زياد مورد استقبال قرار نگرفت.سودربرگ در نظر داشت نقش اصلى فيلم (فضانورد كريس كلوين) را به دَنيل دِى لوييس بدهد.جرج كلونى هم تمايل داشت اين نقش را ايفا كند، اما نمى خواست به عنوان تهيه كننده خودش را به فيلم تحميل نمايد.به همين خاطر و براى اينكه سودربرگ در رودربايستى نماند، موضوع را رودررو مطرح نكرد و فقط يادداشتى براى كارگردان فرستاد.به اين حال _ به گفته خود كلونى _ علت رسيدن اين نقش به او، ارسال اين يادداشت نبوده؛ بلكه تنها دليلش اينست كه دى لوييس حاضر به بازى در فيلم نشد.
فيلم «يك دقيقه انسانى» هم بر مبناى داستان ديگرى از لم در حال ساخت است و سال آينده به نمايش درخواهد آمد.هر چند استانيسلا لمِ بدبين و منفى گرا از ميان ما رفته، اما ميراث ادبى كه از او باقى مانده تا چند نسل براى فيلمسازان و دوستداران ادبيات علمى-تخيلى جذابيتش را حفظ خواهد كرد

گلشيفته فراهانى



روزهاى خوبى را پشت سر مى گذارد.پس از اينكه اواخر سال گذشته و روزهاى نخست سال تازه را جلوى دوربين داريوش مهرجويى سپرى كرد تا بعد از درخت گلابى كه هنوز بهترين نقش كارنامه اش است يك بار ديگر با مهرجويى همكارى كرده باشد، اين روزها را مقابل دوربين رسول ملاقلى پور سپرى مى كند تا با اين كارگردان مهم سينماى جنگ هم كار كرده باشد.نقش فراهانى در اين فيلم از آن نقش هاى عجيب است.مادر جوانى كه پى مى برد فرزندى كه در شكم دارد تحت تأثير عوارض شيميايى شدن خودش قرار گرفته.بازيگر نقش دختران جوان و عاصى اينجا يك نقش متفاوت را تجربه مى كند هرچند او يك بار ديگر هم نقشى را با اين ويژگى ها بازى كرده؛ در «جايى ديگر» ساخته مهدى كرم پور.


ژوليت بينوش



حضورش در ايران خيلى ها را غافلگير كرد.ابتدا گفته شد كه بينوش براى بازى در فيلم تازه عباس كيارستمى به ايران آمده اما خيلى زود اين خبر تكذيب شد و كيارستمى گفت كه بينوش تنها بنا به يك دعوت دوستانه براى ديدار از ايران به كشورمان سفر كرده است.بازيگر مطرح و اسكارى در سه چهار روز نخست اقامتش در ايران يك ديدار با چند مطبوعاتى داشت و پس از آن هم به همراه كيارستمى به ديدن لوكيشن هاى فيلم تازه او و مناطق ديدنى ايران رفت.خبر ديگر در مورد بينوش اينكه او اين روزها قرار است در فيلم تازه پيتر هيوز با نام دن در زندگى واقعى بازى كند.فيلمى كه بينوش در آن با استيو كارل همبازى  است.داستان هم درباره عشق او به مردى است كه سه دختر جوان دارد.


سعيد سهيلى



فيلمبردارى فيلم تازه اش هفته گذشته در تهران به پايان رسيد.فيلمى كه گفته مى شود متفاوت ترين اثر كارنامه اش است و با توجه به زمان طولانى فيلمبردارى مى توان اميدوار بود كه شلختگى هميشگى كارهايش را _كه ضربه اصلى را به فيلم هايش مى زد- نداشته باشد.فيلمبردارى سنگ كاغذ قيچى حدود دوماه و نيم طول كشيد و عليرضا زرين دست بعد از فيلمبردارى حكم در اينجا هم گويا كارهاى غريبى انجام داده است.در فيلم تازه سهيلى، امين حيايى، انديشه فولادوند، شهرام حقيقت دوست و جمشيد هاشم پور نقش هاى اصلى را بازى كردند و هنوز مشخص نيست موسيقى كار را چه كسى خواهد ساخت هرچند به روال كارهاى سيران فيلم تدوين به عهده حسن ايوبى است و او اين روزها كارش را آغاز كرده است.


تام كروز



تام كروز قرار داد بازى در يك فيلم هيجانى با عنوان «دو دقيقه به نيمه شب» را با كمپانى فاكس قرن بيستم امضا كرده است اما مسأله نام كارگردان است.فيلم توسط آدرين لاين -كارگردان فيلم هاى بى وفا و جذابيت مرگبار- ساخته مى شود و درباره وكيلى است كه تازه از همسرش جدا شده اما خيلى زود متوجه مى شود همسر سابقش را ربوده اند.توليد فيلم از اواخر ماه مه  و پس از اكران جديدترين فيلم كروز يعنى مأموريت غير ممكن ۳ آغاز مى شود.كروز همچنين قرار است در بازسازى فيلمى وسترن به كارگردانى جيمز منگولد با عنوان «سه و ده دقيقه به يوما» بازى كند كه داستانش درباره يك گله دار است كه مى پذيرد تا يك قانون شكن را به دادگاهى در شهرى ديگر منتقل كند.