نمايشگاهى كه تمام نمى شود


نمايشگاه جنبش هنر مدرن ايران كه به آثار ايرانى موجود در گنجينه موزه هنرهاى معاصر تهران اختصاص دارد، همچنان در حال تمديد شدن است و آرام آرام مى توان لقب طولانى ترين نمايشگاه اين موزه در سال هاى اخير را به آن داد.
اين نمايشگاه از ۲۲ آذر سال گذشته آغاز شد و در زمان شروع به كار آن، تأكيد شده بود كه مدت برگزارى آن ۴۰ روز خواهد بود و به هيچ وجه امكان تمديد آن وجود ندارد. اما گويا همه چيز برعكس شد و زمان برپايى نمايشگاه تاكنون به حدود ۱۲۰ روز رسيده است.
پس از پايان جنبش هنر مدرن ايران نيز بنا بود نمايشگاه عكسى در موزه هنرهاى معاصر تهران برپا شود. در سال گذشته، اخبار متفاوتى از زمان و شيوه برپايى اين نمايشگاه شنيده شد كه بالاخره با آغاز سال ،۸۵ زمان آغاز آن به تاريخى نامعلوم در سال جارى موكول شد.
به تازگى از موزه هنرهاى معاصر تهران خبر رسيده است كه نمايشگاهى از هنر جديد چين جايگزين جنبش هنر مدرن ايران خواهد شد كه البته تاريخ دقيق برپايى و كيفيت آن نيز هنوز مشخص نشده است. تمام اين تغيير برنامه ها در حالى روى مى دهد كه رئيس موزه هنرهاى معاصر تهران در آذر ماه سال گذشته اعلام كرده بود، برنامه نمايشگاه هاى موزه تا پايان سال ۸۵ مشخص شده است.


وحشت از سارقان هنرى


سرقت آثار هنرى از موزه ها و نمايشگاه هاى مختلف دنيا آنقدر گسترده شده است كه مديران اين مراكز از قرض دادن آثار خود وحشت دارند.
به دنبال اين روند، مالكان يك مجسمه برنزى از هنرى مور، هنرمند برجسته مجسمه ساز، اين اثر را كه به دانشگاهى امانت داده بودند، خواستار بازگرداندن فورى آن شدند.
اين مجسمه، «فرم هاى لميده به هم پيوسته» نام دارد و با ابعاد د و مترى ساخته شده است. اين اثر در ورودى دانشگاه «اكستر» در جنوب غربى انگلستان به نمايش درآمده بود، اما هم اكنون به بنياد هنرى مور بازگردانده شده است.
سال گذشته، مجسمه اى به نام «پيكره در حال سقوط» كه دو تن وزن داشت از بنيادى در هادهام ربوده شد. اين اثر با ارزش سه ميليون پوند با استفاده از وانتى كه جرثقيل به پشت آن قرار داشت به سرقت رفت. در طول يك سال گذشته حدود ۲۰ سرقت مجسمه بزرگ در لندن صورت گرفت كه بيشتر آنها به دليل ارزش فلزات به كار رفته در آنها صورت گرفت.


مسابقه عكاسى آشپزخانه


در كشور ما همان اندازه كه مراكز و انجمن هاى عكاسى مختلف در حال رشد است، مسابقه هاى عكاسى نيز گسترش پيدا كرده. به شكلى كه سوژه هاى معمولى عكاسى، ديگر مورد نظر برپاكنندگان اين مسابقه ها نيست و موضوع هايى مانند عكاسى آشپزخانه به مسابقه گذاشته مى شود. حالا شما هم مى توانيد با برداشتن يك دوربين عكاسى و گرفتن چند عكس از آشپزخانه خود، در يك مسابقه سراسرى شركت كنيد.
اين مسابقه را كافه شوكا با داورى بهمن جلالى، افشين شاهرودى و اسماعيل عباسى برگزار مى كنند و شركت تمامى عكاسان در آن آزاد است.
با اين روندى كه مسابقه هاى عكاسى در ايران در حال رشد هستند، بهتر است هر فردى كه دوربينى در خانه دارد، به عكاسى از گوشه و كنار محل زندگى خود بپردازد، چون اصلاً مشخص نيست مسابقه بعدى به كدام قسمت از خانه اختصاص پيدا كند.



دوسالانه عكس


براى آنكه تصور نكنيد تمام مسابقه هاى عكاسى ايران مانند مسابقه عكس آشپزخانه است، اين خبر را نيز بخوانيد كه مركز هنرهاى تجسمى اعلام كرد قرار است دوسالانه عكس ايران را پس از سه سال در تهران برگزار كند. اين دوسالانه كه عنوان دهمين دوسالانه به آن اطلاق شده، در واقع دومين نمايشگاه دوسالانه عكس تهران محسوب مى شود.
به احتمال زياد از اعداد و تاريخ هايى كه در دو خط بالا خوانديد، كمى گيج شده ايد و نمى دانيد كه بالاخره اين نمايشگاه دوسالانه است يا سه سالانه و اينكه دومين دوره آن برگزار خواهد شد يا دهمين دوره آن.
دوسالانه عكس، يكى از نمايشگاه هايى است كه در بين دوسالانه هاى ايران كه تقريباً همگى آنها با تأخير برپا مى شوند، نمونه اى مثال زدنى محسوب مى شود.
اين نمايشگاه ابتدا به صورت داخلى برگزار مى شد تا اينكه بعد از پنج دوره، به «نمايشگاه بين المللى عكس ايران» تبديل شد و زمان برپايى آخرين دوره آن كه دوره هشتم محسوب مى شد، به سال ۱۳۷۷ بازمى گردد. پس از آن تا سال ۱۳۸۳ خبرى از اين نمايشگاه نبود تا اينكه در آن سال نمايشگاهى با عنوان «نهمين دوسالانه عكس تهران» برگزار شد. حال بايد منتظر دهمين دوره آن بود!

چنگيز محمودزاده
اشيا و آثار هنرى هنرمندان برجسته در دوران معاصر به سوژه هاى جذاب براى سارقان تبديل شده اند كه در سراسر دنيا، اخبار مربوط به سرقت آنها هر چند وقت يكبار به گوش مى رسد. خوشبختانه تاكنون چنين رويدادهايى در كشور ما اتفاق نمى افتاد هر چند هميشه نگهدارى از آثار هنرمندان ايرانى در شرايط نامطلوب و غيراستاندارد يا مفقود شدن برخى از آثار به دليل كم توجهى مسؤولان مراكز در اختياردارنده آثار هنرى موجب اعتراض هنرمندان مى شد اما دست كم خبرى از سرقت آثار خلق شده هنرمندان نبود.
خبر به سرقت رفتن آثار استاد فرشچيان، هنرمند مينياتوريست برجسته كشور، گواهى است بر اين موضوع كه فعاليت هاى سازمان يافته براى سرقت آثار هنرى به كشور ما نيز راه يافته است. همچنين آنچه در ارتباط با اين پرونده دنبال شده نشان از آن دارد كه توجه قابل قبولى به چنين رويدادهايى نمى شود و گويى دزديده شدن آثار يك هنرمند برجسته و بين المللى كشور كه كتاب آثار او در كشورهاى ديگر نيز در سطح قابل توجه منتشر شده است، چندان حساسيتى در مسؤولان مربوط برنمى انگيزد.
خبرگزارى ايسنا، هفته گذشته اعلام كرد: «هنوز سرنوشت آثار استاد محمود فرشچيان كه حدود ۹ ماه پيش از موزه فرشچيان در مجموعه كاخ موزه سعدآباد، سرقت شده است، مشخص نيست.»
چند اثر طراحى اين هنرمند از سوى يكى از كاركنان خدماتى موزه به سرقت رفت و با وجود اعلام دستگيرى اين فرد در فرداى همان روز سرقت، هنوز آثار به محل نگهدارى آنها بازگردانده نشده اند.
به گفته مسؤولان موزه فرشچيان و سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اين آثار در انبار موزه نگهدارى مى شوند و جالب اينجاست كه عمادى، مدير موزه فرشچيان به راحتى، آثار اين هنرمند برجسته را طراحى هاى ساده خوانده است. يعنى آثار هنرمندى همچون فرشچيان به شكلى طبقه بندى مى شود كه با به كار بردن صفت «طراحى هاى ساده» بتوان سهل انگارى در حفظ و نگهدارى آنها را فراموش كرد.
نكته قابل توجه ديگر اين است كه به گفته محمد عبدالعلى پور، خدمه موزه فرشچيان، تنها با هماهنگى و نظارت مديريت موزه، مى توانند براى نظافت به انبار موزه راه پيدا كنند.
اما چرا پس از گذشت ۹ ماه و با وجود دستگير شدن سارق هنوز خود آثار پيدا نشده اند. عمادى در اين باره عنوان مى كند كه: «متهم مى گويد نمى دانم آثار كجاست و جوابى نمى دهد.» عبدالعلى پور نيز مى گويد: «ان شاءالله متهم پس از اين ماه ها مى گويد كه آثار كجاست.»
اميرحسن شادنوش، كارشناس دفتر حقوقى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى كه مسؤوليت پيگيرى اين پرونده را بر عهده دار نيز در اظهارنظرى متفاوت، عنوان مى كند: «براى پيگيرى اين پرونده با نيروى انتظامى و دادگاه مربوط در ارتباط بوده ايم، اما هنوز به نتيجه مشخصى نرسيده ايم. متهم مى گويد آثار را پاره كرده است كه البته دروغ مى گويد.»
البته هنوز جاى اميدوارى هست كه به گفته عبدالعلى پور تا وقتى آثار بازگردانده نشود، متهم در حبس مى ماند.
پس از دستگيرى فرد متهم به سرقت آثار هنرى استاد فرشچيان، قرار بازداشت موقت شش ماهه براى متهم صادر و قرار شد قاضى آن حكم را بررسى و تمديد كند كه ادامه رسيدگى پرونده به پس از تعطيلات نوروز موكول شده است تا قاضى پرونده، نظر خود را اعلام كند.
در شرايط حاضر و با توجه به دستگيرى سارق، مهم ترين مسأله دررابطه با اين پرونده به بازپس دادن اين آثار مربوط مى شود، چرا كه حتى اگر اين آثار «طراحى هاى ساده باشند» باز هم نشانگر بخشى از تاريخ نقاشى معاصر اين كشور هستند.
از سوى ديگر به طور قطع فرد دستگير شده به صرف سرقت اين آثار نمى توانست هيچ استفاده اى از آنها بكند و مى بايست با افراد ديگرى نيز در ارتباط باشد تا بتواند آثار مذكور را بفروشد. اين مسأله اى است كه در اخبار منتشر شده با اين پرونده هيچ اشاره اى به آن نشده است.
يعنى نه تنها تاكنون اطلاعات مربوط به محل نگهدارى آثار از فرد سارق دريافت نشده است، بلكه او تنها فرد دخيل در اين ماجرا قلمداد مى شود.
نكته قابل توجه ديگر درباره اين پرونده به تعداد آثار سرقت شده بازمى گردد. در اخبار منتشر شده در اين ارتباط همه جا از «آثار به سرقت رفته» ياد مى شود در حالى كه كارشناس دفتر حقوقى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى تعداد آثار دزديده شده را يك تابلو عنوان مى كند.
از سوى ديگر بنا بر اعلام خبرگزارى ايسنا با وجود آنكه گفته مى شود اين آثار در موزه نگهدارى مى شود اما يك فرد مطلع از روى ديوار بودن برخى از آثار خبر داده است.
استاد محمود فرشچيان در سال ۱۳۰۸ در شهر اصفهان و در خانواده اى هنرمند و هنردوست متولد شد. او ابتدا در كلاس هاى استادانى چون ميرزا آقا امامى و عيسى بهادرى به شاگردى پرداخت و تحصيلات آكادميك خود را در هنرستان هنرهاى زيباى اصفهان به پايان برد.
استاد فرشچيان پس از آن به اروپا سفر كرد و به مطالعه و تحقيق در هنر مغرب زمين پرداخت. پس از بازگشت به ايران در اداره كل هنرهاى زيبا مشغول به كار شد و پس از مدتى به مديريت مركز هنرهاى ملى و استادى دانشكده هنرهاى دانشكده هنرهاى زيباى تهران منصوب شد.
موزه ها و مراكز هنرى اروپا، جوايز و تقديرنامه هاى بسيارى به اين هنرمند مينياتوريست اعطا كرده اند كه از ميان آنها مى توان به «پيكره طلايى اسكار ايتاليا» در سال ۱۳۶۴ و «نخل زرين اروپا» در سال ۱۳۶۶ اشاره كرد.
انتخاب و عضويت در «فرهنگستان اروپا» و «فرهنگستان هنر و حرف ايتاليا» و طراحى و ساخت ضريح جديد حرم مطهر امام رضا(ع) از ديگر افتخارات محمود فرشچيان است.
موزه فرشچيان در سال ۱۳۷۹ در كاخ _ موزه سعدآباد راه اندازى شد كه در آن ۷۰ اثر از دوره هاى مختلف كارى اين هنرمند نگهدارى مى شوند كه خود او به سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اهدا كرده است.
در آذرماه سال ۸۳ و پس از تعطيلى چند ماهه براى مرمت فضاى داخلى و بهسازى سيستم هاى سرمايش و گرمايشى موزه فرشچيان و با اجراى سيستم هاى نورى و امنيتى، اين موزه به عنوان يكى از موزه هاى استاندارد ايران معرفى شد.
استاد فرشچيان هم اكنون مقيم ايالت نيوجرسى آمريكاست و قصد دارد در حضور بعدى خود در ايران، دو اثر تازه با نام هاى «غدير خم» و «توفان مقدس» را به موزه فرشچيان اهدا كند.

نمايشگاهى تازه از وزيرى مقدم


محسن وزيرى مقدم، هنرمند نقاش ۸۲ ساله ايرانى به ايران بازگشته است تا پس از گذشت يك سال، نمايشگاه ديگرى از آثار خود در تهران برگزار كند. ارديبهشت ماه سال گذشته، آخرين نمايشگاه اين هنرمند كه سالهاست در كشور ايتاليا زندگى مى كند در ايران برگزار شد.اين نمايشگاه از ۲۴ ارديبهشت ماه به مدت پنج روز در گالرى دى آغاز به كار خواهد كرد اما پيش از آن نمايشگاهى ۱۰ روزه از همين آثار كه شامل ۳۰ تابلو است در دانشكده هنر يزد برگزار خواهد شد.اين هنرمند برجسته همچنين كتابى درباره خاطرات و زندگى خود آماده چاپ كرده است كه پس از طى مراحل مقدماتى منتشر خواهدشد.وزيرى مقدم  قصد دارد  تا نيمه فصل بهار در ايران بماند تا بتواند تكليف آثارى را كه پس از نمايش در موزه هنرهاى معاصر تهران به خانه اى مسكونى منتقل شده است، روشن كند.


درعشاى ربانى U2



خوانندگان روزنامه ها و دوستداران موسيقى به شنيدن اخبارى از كنسرت هاى خيريه گروه موسيقى U2 و يا سخنرانى هاى اعتراض آميز بونو (سرپرست U2) به وضعيت كشورهاى فقير و نحوه برخورد كشورهاى ثروتمند با آنها عادت كرده  اند. اما به تازگى اين گروه اقدام عجيبى انجام داده است كه در نوع خود بى سابقه محسوب مى شود.U2 به تازگى همكارى خود را با گروهى از مسؤولان كليسا آغاز كرده است كه براى افزايش حضور مردم در كليساها فعاليت مى كنند.به همين دليل در يكى از كليساهاى ايالات متحده مراسم «عشاى ربانى U2» برپا خواهد شد تا به اين ترتيب، علاقه مندان و طرفداران موسيقى راك نيز به كليساها جذب شوند.البته بونو به غير از كنسرت هاى خيريه با پاپ ژان پل دوم نيز ديدار كرده بود اما آن ديدار نه براى فعاليت هاى مذهبى بلكه براى جلب همكارى هاى پاپ در مبارزه با فقر انجام شد.



حراجى ديگرى براى لنون



جان لنون، خواننده اسطوره اى بيتلز كه چندى پيش بيست و پنجمين سال مرگ او برگزار شده بود هنوز در كانون توجه قرار دارد و روز ۱۹ آوريل (۳۰ فروردين) در يك حراجى، دفترچه اى از دوران مدرسه او برگزار مى شود. قيمت پايه اين حراجى ۱۰۰ هزار پوند مشخص شده است.اين دفترچه مدرسه كه به زمان ۱۲ سالگى اين هنرمند ليورپولى اختصاص دارد شامل ۱۵ صفحه است كه در آن چند ترانه نوشته شده و تعدادى ترانه نيز ديده مى شود.لوئيس كوپر كه يكى از مسؤولان حراج است درباره ارزش اين دفترچه مى گويد: «لنون هميشه به عنوان يكى از چهره هاى جاودان موسيقى معاصر به ياد خواهد ماند؛ اما اين دفترچه نشان مى دهد كه نبوغ و خلاقيت  لنون از همان دوران كودكى  وجود داشت.» به گفته كارشناسان موسيقى، ترانه هاى نوشته در اين دفترچه، پيش زمينه ترانه هايى را آشكار مى كند كه در دهه ۱۹۶۰ براى بيتلز سروده شدند.


رنگ پنجم در نمايشگاه




گروه «رنگ پنجم» سومين نمايشگاه تايپوگرافى ايران را با عنوان «ضرب المثل هاى ايرانى» در خردادماه امسال برگزار مى كند.گروه «رنگ پنجم» كه از همكارى بيژن صيفورى،  مجيد عباسى، ساعد مشكى و عليرضا مصطفى زاده از حدود پنج سال پيش فعاليت خود را آغاز كرده است، پيش از اين نيز دو نمايشگاه تايپوگرافى ديگر با عنوان هاى «بوف كور» و «مولوى» برگزار كرده بود كه با استقبال هنرمندان گرافيست ايرانى مواجه شد.
موضوع «ضرب المثل هاى ايرانى» به دليل موجز بودن و اهميت آن در زبان فارسى از يك سو و تنوع و قابليت هاى آن براى خلق اثرى تايپوگرافيك از سوى ديگر، انتخاب شده است.فرم شركت در اين مسابقه هم اكنون بر روى سايت اينترنتى رنگ پنجم (www.5thcolor.com) قرار گرفته است وعلا قه مندان مى توانند تا روز ۱۶ ارديبهشت آثار خود را براى شركت در مسابقه ارسال كنند.